علت لرزش فرمان خودرو چیست؟ بررسی کامل دلایل لرزش فرمان در خودروهای چینی و کره‌ای
شاید هنگامی که در مسیر جاده هستید و یا هنگامی که در ترافیک و در سرعت پایین یا بالا هستید لرزش فرمان حس کنید و تنها سوال برای شما این باشد که علت لرزش فرمان خودرو چیست؟در این شرایط جای نگرانی نیس فقط بهتر است این موضوع را نادیده نگیرید زیرا که لرزش فرمان یکی از رایج‌ترین مشکلاتی است که بسیاری از رانندگان خودروهای چینی و کره‌ای با آن مواجه می‌شوند.
شاید در نگاه اول فکر کنید این لرزش طبیعی است یا فقط به خاطر کیفیت جاده اتفاق افتاده، اما در بسیاری از مواقع این مشکل نشانه خرابی یکی از قطعات مهم خودرو است. گاهی تنها یک بالانس ساده چرخ‌ها مشکل را برطرف می‌کند، اما گاهی هم خرابی قطعاتی مثل جلوبندی، دیسک ، پلوس یا بلبرینگ چرخ عامل اصلی این اتفاق هستند. اگر این ایراد به موقع برطرف نشود، علاوه بر کاهش لذت رانندگی، ممکن است هزینه‌های سنگین‌تری برای تعمیر خودرو روی دست شما بگذارد.
در لوازم و قطعات یدکی یدکی متین قصد داریم مهم‌ترین علت‌های لرزش فرمان را بررسی کنیم تا بتوانید راحت‌تر مشکل خودرو را تشخیص دهید و قبل از آسیب دیدن قطعات دیگر، برای رفع آن اقدام کنید.
علت لرزش فرمان خودرو چیست؟
فرمان خودرو به تنهایی باعث ایجاد لرزش نمی‌شود؛ بلکه این لرزش معمولاً از یکی از بخش‌های درگیر با حرکت خودرو به فرمان منتقل می‌شود. سیستم جلوبندی، تعلیق، چرخ‌ها، ترمز و حتی لاستیک‌ها همگی به نوعی با فرمان در ارتباط هستند و اگر یکی از این قسمت‌ها عملکرد درستی نداشته باشد، اولین جایی که راننده متوجه آن می‌شود، فرمان خودرو است.
برای مثال ممکن است لرزش فقط زمانی احساس شود که سرعت شما از ۸۰ کیلومتر بیشتر می‌شود، یا فقط هنگام ترمز گرفتن فرمان شروع به لرزش کند. حتی بعضی خودروها هنگام شتاب‌گیری یا عبور از دست‌انداز نیز این علائم را نشان می‌دهند. به همین دلیل، زمان و شرایطی که لرزش اتفاق می‌افتد، یکی از مهم‌ترین سرنخ‌ها برای پیدا کردن علت اصلی مشکل است.
اگر بتوانید تشخیص دهید که لرزش دقیقاً در چه شرایطی ایجاد می‌شود، عیب‌یابی خودرو بسیار سریع‌تر و دقیق‌تر انجام خواهد شد.
علت لرزش فرمان خودرو چیست؟
در سرعت بالا
یکی از رایج‌ترین سوالاتی که رانندگان می‌پرسند این است که «چرا فرمان ماشین فقط در سرعت بالا می‌لرزد؟» اگر شما هم هنگام رانندگی در سرعت‌های حدود ۸۰ تا ۱۲۰ کیلومتر بر ساعت متوجه لرزش فرمان می‌شوید، در بیشتر مواقع مشکل از بالانس نبودن چرخ‌ها یا لاستیک‌ها است.
وقتی وزن لاستیک و رینگ به‌صورت یکنواخت روی محور چرخ توزیع نشده باشد، چرخ هنگام چرخش دچار نوسان می‌شود. شاید این نوسان در سرعت پایین اصلاً قابل احساس نباشد، اما هرچه سرعت خودرو بیشتر شود، شدت لرزش هم افزایش پیدا می‌کند و مستقیماً به فرمان منتقل می‌شود. به همین دلیل است که بسیاری از رانندگان فقط در اتوبان یا جاده‌های بین‌شهری این مشکل را احساس می‌کنند.
البته همیشه هم دلیل لرزش در سرعت بالا، بالانس نبودن چرخ‌ها نیست. گاهی تاب داشتن رینگ، خرابی لاستیک یا حتی فرسودگی برخی قطعات جلوبندی هم می‌تواند علائمی کاملاً مشابه ایجاد کند. به همین دلیل اگر بعد از بالانس کردن چرخ‌ها همچنان لرزش ادامه داشت، بهتر است سایر قسمت‌های خودرو نیز بررسی شوند.
بالانس نبودن چرخ‌ها؛
شایع‌ترین علت لرزش فرمان
اگر بخواهیم فقط یک دلیل را به‌عنوان شایع‌ترین علت لرزش فرمان معرفی کنیم، بدون شک بالانس نبودن چرخ‌ها در صدر فهرست قرار می‌گیرد. این مشکل معمولاً بعد از تعویض لاستیک، پنچرگیری، برخورد شدید با چاله یا حتی بعد از چند هزار کیلومتر رانندگی ایجاد می‌شود.
بالانس چرخ به این معناست که وزن لاستیک و رینگ در تمام نقاط چرخ یکسان باشد. اگر این تعادل از بین برود، چرخ هنگام چرخش ضربه‌های بسیار ریزی ایجاد می‌کند که در نهایت به فرمان منتقل می‌شوند. نتیجه این اتفاق، لرزشی است که بیشتر در سرعت‌های بالا احساس می‌کنید.
از نشانه‌های بالانس نبودن چرخ‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
- لرزش فرمان در سرعت‌های ۸۰ تا ۱۲۰ کیلومتر
- کاهش لرزش با کم شدن سرعت
- احساس کوبش یا ضربه در فرمان
- ساییدگی نامنظم لاستیک‌ها
خوشبختانه رفع این مشکل معمولاً زمان زیادی نمی‌برد و با یک بالانس دقیق توسط دستگاه‌های مخصوص، در بیشتر موارد لرزش فرمان کاملاً برطرف می‌شود.
خرابی لاستیک؛
مشکلی که نباید ساده از کنار آن بگذرید
گاهی اوقات مشکل اصلاً از جلوبندی یا سیستم فرمان نیست و خود لاستیک عامل اصلی لرزش فرمان محسوب می‌شود. لاستیکی که دچار ساییدگی نامنظم، بادکردگی، ترک‌خوردگی یا آسیب داخلی شده باشد، دیگر به‌صورت یکنواخت روی سطح جاده حرکت نمی‌کند و همین موضوع باعث ایجاد لرزش در فرمان می‌شود.
یکی از اشتباهات رایج این است که راننده فقط ظاهر لاستیک را بررسی می‌کند. در حالی که ممکن است ساختار داخلی لاستیک آسیب دیده باشد و از بیرون هیچ نشانه واضحی دیده نشود. این اتفاق معمولاً بعد از برخورد شدید با چاله، جدول یا دست‌اندازهای بزرگ رخ می‌دهد.
همچنین استفاده از لاستیک‌های قدیمی یا بی‌کیفیت هم می‌تواند به مرور زمان باعث ایجاد لرزش شود. اگر علاوه بر لرزش فرمان، متوجه ساییدگی غیرعادی لاستیک‌ها یا کاهش چسبندگی خودرو شده‌اید، بهتر است وضعیت لاستیک‌ها توسط یک متخصص بررسی شود. در بسیاری از موارد، تعویض به‌موقع لاستیک علاوه بر رفع لرزش فرمان، ایمنی خودرو را نیز به شکل قابل توجهی افزایش می‌دهد.
تاب داشتن رینگ؛
دلیلی که معمولاً نادیده گرفته می‌شود
رینگ خودرو یکی دیگر از قطعاتی است که تأثیر مستقیمی روی عملکرد فرمان دارد. اگر رینگ در اثر برخورد با چاله، جدول یا تصادف‌های جزئی دچار تاب‌برداشتگی شود، حتی اگر لاستیک سالم باشد باز هم احتمال لرزش فرمان وجود دارد.
بسیاری از رانندگان بعد از بالانس کردن چرخ‌ها انتظار دارند لرزش کاملاً از بین برود، اما اگر رینگ تاب داشته باشد، مشکل همچنان باقی می‌ماند. این موضوع در خودروهایی که از رینگ‌های آلومینیومی استفاده می‌کنند بیشتر دیده می‌شود، زیرا این نوع رینگ‌ها در برابر ضربه‌های شدید حساس‌تر هستند.
اگر بعد از عبور از دست‌اندازهای بزرگ یا برخورد با چاله، لرزش فرمان شروع شده است، بهتر است علاوه بر لاستیک، رینگ‌ها نیز توسط دستگاه مخصوص بررسی شوند. گاهی تعمیر یا تعویض یک رینگ آسیب‌دیده می‌تواند مشکل لرزش فرمان را به‌طور کامل برطرف کند.
خرابی جلوبندی؛
آیا هنگام عبور از دست‌اندازها فرمان هم می‌لرزد؟
اگر هر بار که از روی دست‌انداز یا چاله رد می‌شوید، فرمان خودرو می‌لرزد یا صدای تق‌تق از جلوی خودرو می‌شنوید، احتمال دارد مشکل از جلوبندی باشد. جلوبندی یکی از مهم‌ترین بخش‌های خودرو است که وظیفه حفظ تعادل، هدایت چرخ‌ها و جذب ضربات جاده را بر عهده دارد.
با گذشت زمان و مخصوصاً اگر بیشتر در مسیرهای ناهموار رانندگی کنید، قطعات جلوبندی به‌تدریج دچار استهلاک می‌شوند. خرابی هرکدام از این قطعات می‌تواند باعث لرزش فرمان، کشیده شدن خودرو به یک سمت، ساییدگی نامنظم لاستیک‌ها و حتی کاهش کنترل خودرو شود.
اگر مدت زیادی است جلوبندی خودرو را بررسی نکرده‌اید و هم‌زمان لرزش فرمان را هم احساس می‌کنید، بهتر است این بخش را به‌طور کامل بازدید کنید. در بسیاری از مواقع، برطرف کردن یک ایراد کوچک در جلوبندی از هزینه‌های سنگین‌تر در آینده جلوگیری می‌کند.
خرابی سیبک فرمان؛
آیا فرمان خودرو کمی خلاصی پیدا کرده است؟
آیا احساس می‌کنید فرمان خودرو نسبت به قبل شل‌تر شده یا هنگام عبور از دست‌اندازها صدای تق‌تق به گوش می‌رسد؟ این علائم می‌توانند نشانه خرابی سیبک فرمان باشند.
سیبک فرمان یکی از قطعات مهم جلوبندی است که ارتباط بین سیستم فرمان و چرخ‌ها را برقرار می‌کند. زمانی که این قطعه دچار لقی یا فرسودگی شود، فرمان دیگر مثل قبل دقیق عمل نمی‌کند و ممکن است علاوه بر لرزش، کنترل خودرو هم کاهش پیدا کند.
خرابی سیبک معمولاً به‌مرور زمان اتفاق می‌افتد و اگر به آن توجه نشود، فشار بیشتری به سایر قطعات جلوبندی وارد می‌کند. به همین دلیل توصیه می‌شود با مشاهده اولین علائم، این قطعه توسط تعمیرکار بررسی و در صورت نیاز تعویض شود.
خرابی طبق و بوش طبق؛
آیا از جلوی خودرو صدای ضربه می‌شنوید؟
اگر هنگام عبور از دست‌اندازها یا ترمز گرفتن، علاوه بر لرزش فرمان صدای کوبش یا ضربه از جلوی خودرو می‌شنوید، ممکن است مشکل از طبق یا بوش طبق باشد.
طبق وظیفه دارد چرخ را در موقعیت صحیح نگه دارد و بوش‌های لاستیکی آن نیز ضربات جاده را جذب می‌کنند. با گذشت زمان، این بوش‌ها ممکن است ترک بخورند یا خاصیت ارتجاعی خود را از دست بدهند. در نتیجه ضربات بیشتری به اتاق خودرو و فرمان منتقل می‌شود.
یکی دیگر از نشانه‌های خرابی طبق، ساییدگی غیرطبیعی لاستیک‌ها و کاهش پایداری خودرو در پیچ‌هاست. اگر این علائم را مشاهده کردید، بهتر است قبل از آسیب دیدن سایر قطعات، طبق و بوش‌های آن را بررسی کنید.
خرابی کمک فنر؛
آیا خودرو بعد از دست‌انداز بیش از حد تکان می‌خورد؟
بعد از رد شدن از سرعت‌گیر یا دست‌انداز، آیا احساس می‌کنید خودرو چند بار بالا و پایین می‌شود؟ اگر پاسخ شما مثبت است، احتمال خرابی کمک فنر وجود دارد.
کمک فنر فقط برای نرم‌تر شدن رانندگی نیست؛ این قطعه باعث می‌شود لاستیک همیشه تماس مناسبی با سطح جاده داشته باشد. وقتی کمک فنر ضعیف شود، چرخ‌ها نمی‌توانند به‌درستی روی جاده حرکت کنند و همین موضوع باعث لرزش فرمان، کاهش تعادل خودرو و افزایش مسافت ترمز می‌شود.
اگر علاوه بر لرزش فرمان، خودرو در پیچ‌ها ناپایدار شده یا هنگام ترمز گرفتن بیش از حد به جلو خم می‌شود، بهتر است وضعیت کمک فنرها را بررسی کنید.
خرابی پلوس؛
آیا لرزش فرمان هنگام شتاب گرفتن بیشتر می‌شود؟
لرزش فرمان فقط زمانی اتفاق می‌افتد که گاز می‌دهید یا شتاب می‌گیرید؟ اگر بله، یکی از قطعاتی که باید بررسی شود پلوس و سرپلوس است.
پلوس نیروی موتور را به چرخ‌ها منتقل می‌کند و اگر دچار فرسودگی یا خرابی شود، انتقال نیرو به‌صورت یکنواخت انجام نمی‌شود. نتیجه این اتفاق، لرزش فرمان و گاهی لرزش کل خودرو هنگام شتاب‌گیری است.
در بعضی مواقع ممکن است هنگام پیچیدن هم صدای «تق‌تق» از سمت چرخ‌ها بشنوید. این صدا معمولاً یکی از نشانه‌های خرابی سرپلوس است و بهتر است هرچه زودتر برای بررسی آن اقدام کنید تا از هزینه‌های بیشتر جلوگیری شود.
خرابی بلبرینگ چرخ؛
آیا با زیاد شدن سرعت، صدای زوزه هم می‌شنوید؟
آیا علاوه بر لرزش فرمان، با افزایش سرعت صدای زوزه یا سوت از یکی از چرخ‌ها به گوش می‌رسد؟ اگر این علائم را دارید، احتمال خرابی بلبرینگ چرخ وجود دارد.
بلبرینگ وظیفه دارد چرخ را به‌صورت روان و بدون اصطکاک بچرخاند. وقتی این قطعه فرسوده می‌شود، هم صدای غیرعادی ایجاد می‌کند و هم ممکن است باعث لرزش فرمان شود.
اگر این مشکل به موقع برطرف نشود، ممکن است به توپی چرخ و سایر قطعات مرتبط هم آسیب وارد شود. بنابراین بهتر است با مشاهده این علائم، بلبرینگ خودرو را بررسی کنید.
خرابی دسته موتور؛
آیا فرمان حتی وقتی خودرو ثابت است هم می‌لرزد؟
اگر خودرو ثابت است، اما همچنان لرزش را روی فرمان احساس می‌کنید، به نظرتان مشکل از کجاست؟ در این شرایط، یکی از قطعاتی که نباید از آن غافل شوید دسته موتور است.
دسته موتور وظیفه دارد لرزش طبیعی موتور را جذب کند و اجازه ندهد این لرزش به اتاق خودرو منتقل شود. زمانی که این قطعه فرسوده یا پاره می‌شود، لرزش موتور مستقیماً به بدنه و فرمان منتقل خواهد شد.
اگر هنگام روشن کردن خودرو، توقف پشت چراغ قرمز یا قرار دادن خودرو در حالت دنده، لرزش بیشتری احساس می‌کنید، بهتر است وضعیت دسته موتور را هم بررسی کنید. تعویض به‌موقع این قطعه، علاوه بر رفع لرزش فرمان، از وارد شدن فشار اضافی به موتور و گیربکس نیز جلوگیری می‌کند.
جمع‌بندی
لرزش فرمان یکی از رایج‌ترین مشکلات خودرو است و معمولاً به دلیل خرابی قطعات جلوبندی، سیستم فرمان، لاستیک، چرخ‌ها یا ترمز ایجاد می‌شود. اگر این مشکل را نادیده بگیرید، علاوه بر کاهش ایمنی، ممکن است آسیب‌های پرهزینه‌تری به خودرو وارد شود.
